Istraživački program

Mjerna ekvivalentnost

Da li mjera znači isto u svakoj grupi koja se poredi, i šta slijedi kada ne znači. Najduža linija rada ovdje.

Studije

15

Period

2009-2026

Objavljeno

13

U toku

2

Poređenje rezultata između zemalja, jezika ili grupa ima smisla samo ako instrument mjeri isti konstrukt, na isti način, u svakoj od njih. Provjera invarijantnosti mjerenja nije tehnički korak koji prethodi analizi. Ona je uslov pod kojim analiza uopšte nešto znači.

Linija je počela doktorskom disertacijom o latentnim klasama kao okviru za provjeru ekvivalentnosti u međunarodnim anketama, i otad se granala u tri pravca. Prvi je poređenje metoda: faktorska analiza, teorija odgovora na stavku i latentne klase primijenjene na iste ordinalne stavke ne donose uvijek isti zaključak, a rad iz 2011. kaže kada izbor metoda mijenja odgovor. Drugi je stil odgovaranja: vidljiv dio onoga što se izvještava kao razlika u stavovima među evropskim zemljama zapravo je razlika u načinu na koji ljudi koriste skalu. Treći je sama sredina skale, gdje neutralna kategorija upija ravnodušnost, ambivalentnost, nemanje stava i izbjegavanje odgovora kao da su jedna stvar.

To nije istorijsko pitanje. Instrumenti koje Centar objavljuje postoje na crnogorskom, srpskom, hrvatskom i bosanskom, jezicima koji su međusobno razumljivi ali nisu isti, a rezultati iz sve četiri sredine rutinski se porede kao da jesu. Da li skala mjeri isto u Podgorici i u Zagrebu jeste empirijsko pitanje na koje se odgovara podacima. Ovaj program to pitanje postavlja prvo o vlastitim instrumentima, a tek onda o tuđim.

Studije u ovom programu

Publikacije iz ovog programa

1. 2026Interpreting the PISA score declines: evidence and cautions for ten proposed explanationsKankaraš, M.doi:10.5281/zenodo.22801644Zenodo / Centar za psihologijuAnalitički osvrt
2. 2026Which AI model is truly the best: how reliable are public benchmarks of frontier AI models?Kankaraš, M.doi:10.5281/zenodo.23036392Zenodo (preprint)Preprint
3. 2026Crna Gora u PISA 2025: rekord u prirodnim naukama, veći jazKankaraš, M.doi:10.5281/zenodo.23389926Centar za psihologijuIzvještaj
4. 2026Gdje tačno zaostaju stručne škole: dokazi na nivou zadataka iz PISA 2025Kankaraš, M.doi:10.5281/zenodo.23389928Centar za psihologijuIzvještaj
5. 2026The illusion of precision: interpreting international rankings within their measurement limitsKankaraš, M.doi:10.31235/osf.io/mbgxs_v1SocArXiv (preprint)Preprint
6. 2025Neither agree nor disagree: use and misuse of the neutral response category in Likert-type scalesKankaraš, M., Capecchi, S.doi:10.1007/s40300-024-00276-5Metron 83(1), 111-140Naučni rad
7. 2024Simultaneous latent class analysis across groupsKankaraš, M., Vermunt, J.K.doi:10.1007/978-3-031-17299-1_2711Encyclopaedia of Quality of Life ResearchPoglavlje
8. 2019Assessing students' social and emotional skills through triangulation of assessment methodsKankaraš, M., Feron, E., Renbarger, R.doi:10.1787/717ad7f2-enOECD Education Working PapersRadni dokument
9. 2018Testing for measurement invariance with latent class analysisKankaraš, M., Moors, G., Vermunt, J.K.doi:10.4324/9781315537078-14Cross-Cultural Analysis: Methods and ApplicationsPoglavlje
10. 2014Analysis of cross-cultural comparability of PISA 2009 scoresKankaraš, M., Moors, G.doi:10.1177/0022022113511297Journal of Cross-Cultural PsychologyNaučni rad
11. 2012Cross-national and cross-ethnic differences in attitudes: a case of LuxembourgKankaraš, M., Moors, G.doi:10.1177/1069397112440945Cross-Cultural ResearchNaučni rad
12. 2011Measurement equivalence and extreme response bias in the comparison of attitudes across EuropeKankaraš, M., Moors, G.doi:10.1027/1614-2241/a000024MethodologyNaučni rad
13. 2011Measurement equivalence of ordinal items: a comparison of factor analytic, item response theory, and latent class approachesKankaraš, M., Vermunt, J.K., Moors, G.doi:10.1177/0049124111405301Sociological Methods and ResearchNaučni rad
14. 2010Cross-national and cross-ethnic differences in political and leisure attitudes: a case of LuxembourgKankaraš, M., Moors, G.CEPS/INSTEAD Working Paper SeriesRadni dokument
15. 2010Researching measurement equivalence in cross-cultural studiesKankaraš, M., Moors, G.doi:10.2298/psi1002121kPsihologijaNaučni rad
16. 2010Essays on measurement equivalence in cross-cultural survey research: a latent class approachKankaraš, M.Doktorska disertacija, Univerzitet u TilburguDoktorska disertacija
17. 2009Measurement equivalence in solidarity attitudes in Europe: insights from a multiple-group latent-class factor approachKankaraš, M., Moors, G.doi:10.1177/0268580909334502International SociologyNaučni rad
18. 2008Measurement equivalence and extreme response bias in the comparison of attitudes across EuropeKankaraš, M., Moors, G.IRISS Working Paper SeriesRadni dokument
19. 2007Heterogeneity in solidarity attitudes in EuropeKankaraš, M., Moors, G.IRISS Working Paper SeriesRadni dokument

Istraživački programi Sve studije Publikacije